ท่ามกลางคนยากจน

ตรอกข้างคฤหาสน์มีกลิ่นหินเปียก เหงื่อม้า และควันถ่านหิน แม้เจสซีจะรู้จักมันเพียงจากด้านสะอาดสะอ้านของประตูเหล็ก ตอนอายุสิบขวบ เขาเรียนรู้ขอบเขตของโลกครอบครัวโดยไม่เคยมีใครบอกว่ามันสิ้นสุดตรงไหน บ้านตั้งอยู่หลังแนวพุ่มไม้ที่ตัดแต่งเรียบร้อยและถนนกรวด ส่วนเลยกำแพงออกไปคือสถานที่ที่ผู้คนเอ่ยถึงด้วยเสียงแผ่วเบา หากจะเอ่ยถึงกันเลย

บ่ายวันนั้น เซอร์เจสซี โรเบิร์ต แม็กกลาฟลิน แม็กลาฟลิน นั่งอยู่ในรถยนต์ข้างคนขับ ถุงมือพับวางเรียบร้อยบนตัก ฝนเพิ่งหยุดตก หยดน้ำยังสั่นระริกอยู่บนกิ่งไม้เปลือย เขามองไปยังแนวอาคารแคบ ๆ เลยกำแพงคฤหาสน์ออกไป ที่ซึ่งมีผ้าซักแขวนอยู่ระหว่างหน้าต่าง และเด็ก ๆ เดินเข้าออกตามประตูบ้าน

“ทำไมพวกเขาถึงอยู่กันที่นั่นหมดเลยครับ?” เขาถาม

คนขับยังคงมองถนน “ใครหรือครับ คุณชาย?”

“ครอบครัวจากกระท่อมใกล้โรงสี ผมได้ยินแม่พูดว่าตอนนี้พวกเขาไปอยู่ที่บ้านพักคนเช่าแล้ว”

“อาจมีเหตุผลอยู่ครับ”

“เหตุผลอะไร?”

คนขับขยับมือบนพวงมาลัย “เรื่องแบบนี้ปล่อยให้คนในบ้านจัดการจะดีกว่าครับ”

เจสซีมองไปยังอาคารเหล่านั้นอีกครั้ง งานก่ออิฐมืดคล้ำเพราะความชื้น และหน้าต่างก็ดูอยู่ชิดกันเกินไป “แต่ถ้าก่อนหน้านี้พวกเขามีกระท่อม ทำไมถึงต้องย้ายไปที่นั่นล่ะครับ?”

ปากคนขับเม้มแน่น ไม่ใช่ด้วยความโกรธ แต่ด้วยความอดทนระมัดระวังแบบที่ผู้ใหญ่ใช้เมื่อหวังว่าคำถามจะเลือนหายไป “คุณชายครับ ครอบครัวของคุณทำเท่าที่ทำได้แล้ว”

คำตอบนั้นติดตามเจสซีไปขณะที่รถแล่นออกจากคฤหาสน์ มันไม่ได้อธิบายเรื่องบ้านพักคนเช่าที่แออัด การหายไปของครอบครัวนั้น หรือเหตุใดความคิดถึงพวกเขาจึงเริ่มรบกวนใจเขา เขาเคยเห็นคนรับใช้หิ้วตะกร้าอาหารออกทางประตูหลัง เคยเห็นคนยื่นเงินให้ที่ประตูในฤดูหนาว ความยากจนในแบบที่เขาได้รับการบอกเล่ามานั้นมาในรูปแบบที่จัดการได้เสมอ ไม่ว่าจะเป็นห่อของ เหรียญ หรือเสื้อโค้ตที่ส่งให้มือซึ่งยื่นรอ มันไม่เคยมีโถงทางเดิน กลิ่น หรือประตูที่ปิดลงใส่ผู้คนมากเกินไป

เมื่อรถยนต์หยุดใกล้ตรอก เจสซีเห็นห่อเล็ก ๆ วางอยู่ชิดกำแพง กระดาษสีน้ำตาลตรงมุมหนึ่งหลุดออกมา และมีเชือกเส้นหนึ่งลากอยู่ในโคลน

คนขับสังเกตเห็นมันพร้อมกัน “อยู่ในรถนะครับ”

เจสซีเปิดประตู

“คุณชายครับ”

“ผมคิดว่าเป็นของครอบครัวนั้น”

คนขับรีบอ้อมมา รองเท้าบูตกระทบพื้นหิน “คุณลงไปที่นั่นไม่ได้ครับ”

“ทำไมล่ะครับ?”

“เพราะที่นั่นไม่ใช่ที่สำหรับคุณ”

ถ้อยคำนั้นคุ้นหู แต่ตรอกตรงหน้าไม่คุ้นเลย เจสซีมองเห็นบ้านพักคนเช่าที่ปลายตรอก อาคารอิฐสามชั้นดำคล้ำด้วยเขม่า หน้าต่างแคบ และประตูทางเข้าที่สีซีดจางรอบลูกบิด หญิงคนหนึ่งยืนอยู่ใต้กันสาด อุ้มเด็กแนบไหล่ เด็กชายสองคนย่อตัวอยู่ข้างท่อระบายน้ำ ใช้ไม้เขี่ยน้ำสีน้ำตาล ที่ไหนสักแห่งในอาคารมีเสียงไอดังขึ้นแล้วเงียบไป เสียงนั้นราวกับเป็นส่วนหนึ่งของผนังเสียเอง

เจสซีก้มลงหยิบห่อของ กระดาษเย็นชื้นอยู่ใต้ถุงมือ

“กลับมาที่รถครับ” คนขับบอก “ผมจะเอาไปให้เอง”

เจสซีหยิบมันขึ้นมา “ผมเอาไปคืนได้ครับ”

สีหน้าคนขับเปลี่ยนไป “คุณชายครับ ฟังผมนะ คุณไม่รู้จักคนพวกนี้”

“ผมรู้ว่าพวกเขาทำของหาย”

“นั่นไม่ได้แปลว่าคุณต้องตามไป”

เจสซีกอดห่อของไว้แนบเสื้อโค้ต กระดาษมีกลิ่นจาง ๆ ของขนสัตว์ชื้นกับฝุ่น “คุณบอกว่าครอบครัวผมทำเท่าที่ทำได้แล้ว”

“ใช่ครับ”

“ถ้าอย่างนั้นทำไมพวกเขาถึงต้องไปอยู่ที่นั่น?”

คนขับไม่ตอบ ความเงียบของเขาชวนให้กังวลยิ่งกว่าคำอธิบายใด ๆ เจสซีเดินลงไปตามตรอก และครู่หนึ่งต่อมา คนขับก็เดินตามมา โดยอยู่ใกล้พอจะคว้าแขนเขาไว้ได้หากจำเป็น

ใกล้บ้านพักคนเช่า พื้นหินเปลี่ยนเป็นดินอัดแน่น น้ำขังอยู่ในแอ่งตื้น ๆ สะท้อนท้องฟ้าสีเทา รองเท้าขัดเงาของเจสซีเริ่มเปื้อนโคลน เมื่อเข้าใกล้ เสียงต่าง ๆ ก็ดังขึ้น ทั้งเสียงฝีเท้าจากชั้นบน เสียงทารกร้อง ประตูกระแทกปิด และเสียงผู้คนพูดแทรกกันผ่านผนังบาง ๆ อาคารนั้นดูราวกับไม่ได้มีครอบครัวเดียวอาศัยอยู่ แต่มีหลายครอบครัวเบียดชิดกัน

เจสซีหยุดที่ทางเข้า อากาศอุ่นชื้นและเปรี้ยวลอยออกมาจากข้างใน มีกลิ่นกะหล่ำปลีต้ม เสื้อผ้าชื้น น้ำมันก๊าด และผู้คนที่เบียดเสียดกัน เขาไม่เคยเจอกลิ่นมากมายขนาดนี้พร้อมกัน คนขับวางมือไว้ใกล้ไหล่เขา

“ส่งให้ผมเถอะครับ”

เจสซีมองห่อของ “ถ้าผมให้ผิดคนล่ะครับ?”

“เราถามได้ครับ”

ด้านใน ทางเดินแคบเสียจนเสื้อโค้ตของคนขับเฉียดผนัง หญิงคนหนึ่งที่ถือกะละมังหลบให้โดยไม่มองพวกเขา น้ำกระฉอกข้ามขอบแล้วไหลไปตามพื้น เจสซีได้ยินเสียงใครบางคนหัวเราะอยู่หลังประตูที่ปิดสนิท ก่อนจะมีอีกเสียงบอกให้เงียบ

มีประกาศแผ่นหนึ่งปักไว้ข้างบันได เจสซีอ่านไม่ออกทั้งหมด แต่จำตัวอักษรสีดำเข้มกับรอยสีแดงด้านล่างได้ คนขับเห็นเขากำลังมอง

“อย่าไปใส่ใจเรื่องนั้นเลยครับ”

“ผมใส่ใจครับ”

คนขับลดเสียงลง “พ่อของคุณคงไม่อยากให้คุณมาที่นี่”

เจสซีหันไปหาเขา “แล้วพ่ออยากให้พวกเขาอยู่ที่นี่หรือครับ?”

เป็นครั้งแรกที่คนขับมองเขาตรง ๆ ดูเหมือนคำตอบที่เขาเตรียมไว้จะใช้ไม่ได้ เขาเหลือบมองไปทางบันได ที่ซึ่งเด็กคนหนึ่งในเสื้อตัวใหญ่เกินตัวกำลังมองพวกเขาจากหลังราวบันได

สายตาของเด็กคนนั้นเลื่อนจากเสื้อโค้ตสะอาดของเจสซีไปยังห่อของในมือ แล้วเขาก็หายขึ้นไปชั้นบน

เจสซีเดินตามไป แม้คนขับจะคัดค้านอีกครั้ง บันไดส่งเสียงเอี๊ยดอ๊าดใต้ฝ่าเท้า ที่ชานพักชั้นแรกมีประตูเปิดอยู่ ข้างใน หญิงคนหนึ่งนั่งอยู่ที่โต๊ะเล็ก ๆ กำลังคัดกระดุมใส่ชามบิ่น ๆ นิ้วของเธอแดงและบวม ชายคนหนึ่งข้างหน้าต่างวางเสื้อโค้ตพาดบนตัก แล้วใช้เข็มเย็บซับในที่ขาด ทั้งคู่ยังไม่เงยหน้าขึ้นมอง

คนขับเอ่ยขึ้น “เราเจอของชิ้นนี้อยู่ข้างนอกครับ”

หญิงคนนั้นเงยหน้า สีหน้าเหนื่อยล้าแต่ไม่แปลกใจ “ไม่ใช่ของเรา”

เจสซีเหลือบมองห่อของ “มีคนบอกผมว่าเป็นของครอบครัวจากกระท่อมใกล้โรงสีครับ”

หญิงคนนั้นชี้ไปยังห้องฝั่งตรงข้าม “พวกเขาอยู่ห้องหมายเลขหก”

ประตูชั้นบนปิดดังปัง มีคนตะโกนขอน้ำร้อน หญิงคนนั้นหันกลับไปคัดกระดุมต่อ

เจสซียืนอย่างไม่แน่ใจ “ทำไมถึงมีหลายครอบครัวมาอยู่ที่นี่ครับ?”

...