इमिस

• शैक्षणिक कार्यकालागि प्रयोग गरिने सफ्टवेयरहरु विद्यालका लागि अनलाइन र अफलाइन दुबै प्रणालीको प्रयोग गरी एकै साथ विद्यार्थी र शिक्षकहरूको लागि एक अन्तर्क्रियात्मक शैक्षिणिक आवश्यकता पूरा गर्न यसको प्रयोग गरिन्छ। कम लागतमा कुशल र प्रभावकारी रुपमा विद्यार्थीहरू विचमा शैक्षणिक सामग्रीको सूचना सम्प्रेषण गर्न यसको प्रयोग गरिन्छ।

• शैक्षणिक सफ्टवेयरका फाइदा (Benefits of Educational Software)

• शैक्षणिक सफ्टवेयरले विभिन्न किसिमको सामग्रीको प्रयोग गरी शिक्षण क्रियाकलापलाई अन्तरक्रियात्मक बनाउने गर्दछ । यो परम्परागत शिक्षण सिकाइ र अभ्यासभन्दा फरक विधिको प्रयोग गरी शिक्षण सिकाइलाई प्रभावकारी बनाउने कार्य गर्दछ। शिक्षकले मल्टिमेडिया सामग्री जस्तै ग्राफिक्स, चित्रहरू, र ध्वनिले विद्यार्थीहरू लाई पाठमा संलग्न गराई शिक्षण कार्य गर्दछ। विद्यार्थीहरूलाई पठनपाठनमा रुचि देखाउन यस्ता सामग्रीको प्रयोग गरिन्छ । अन्तमा, यसले उत्पादनमूलक सिकाइ (productive learning) वातावरण निर्माणमा समेत सहयोग पुर्याउने गर्दछ ।

• शैक्षणिक सफ्टवेयरका प्रकारका प्रकारहरु (Types of Educational Software)

• Authoring System

• Authoring System को प्रयोगले विभिन्न किसिमको इन्स्ट्रक्शनल सफ्टवेयर विकास गर्न मद्दत गर्दछ। विशेष गरी इलेक्ट्रोनिक फ्ल्यास कार्य, मल्टिमेडिया सामग्री निर्माण गर्न र विभिन्न किसिमको ट्यूटोरियलहरू निर्माग गर्न यसको प्रयोग गरिन्छ। यस्ता सामग्रीको प्रयोग शैक्षणिक वेब साइट र मल्टिमेडिया सामग्री निर्माण गर्न प्रयोग गरिन्छ। यसका उदाहरणहरु निम्नलिखित छन्ः

• Elucidat

• Adobe Captivate

• Gomo

• Adobe Dreamweaver CC

• Graphic Software.

• शिक्षक वा विद्यार्थीहरूले ग्राफिक सफ्टवेयरको प्रयोग मार्फत पिक्चर बनाउन वा क्याप्चर गर्न र वेव साईटमा विभिन्न किसिमका विषयवस्तुहरु प्रस्तुत गर्न यसको प्रयोग गरिन्छ । यसका उदाहरणहरु निम्नलिखित छन्

• Adobe photoshop

• Adobe Illustrator

• Affinity Designer

• Adobe In Design

• Corel DRAW Graphics Suite 2019

• Refence Software

• क्षिकहरूले अध्ययन तथा अनुसन्धान प्रयोजनार्थ विभिन्न किसिमको अनलाइन र अफलाइन सफ्टवेयरहरु को योग गर्दछ । Thesaurus, encyclopedia, Wikipedia, atlases, र dictionaries इत्यादि यसका दाहरण हुन् ।

• Desktop Publishing

• Desktop Publishing सफ्टवेयर को प्रयोग न्यूजलेटरहरू, ह्यान्डसआउट, र फ्लायरहरूको डिजाइन गर्न प्रयोग गरिन्छ ।

• Tutorial Software

• टोरियल सफ्टवेयरको माध्यमबाट शिक्षकहरु तथा विद्यार्थीहरूलाई आफ्नै गतिमा नया पाठहरू सिक्न वा सिकाउनको लागि यस प्रकारको सफ्टवेयर विकास गरेको पाइन्छ । विद्यार्थीलाई भर्चुअल माध्यमबाट विषयवस्तु सिकाउनको लागि, अभ्यास गर्न र गराउनको लागि यस किसिमको सफ्टवेयरको विकास गरेको पाइन्छ ।

Cause sera, Udemy Midas यसका उदाहरणहरु हुन् ।

• Educational Games

• शिक्षण क्रियाकलापमा शैक्षणिक गेमको भूमिका अत्यन्तै महत्वपूर्ण हुन्छ । विभिन्न किसिमका शैक्षिक गेमिंग सफ्टवेयर मार्फत शिक्षण कार्य गर्न यसको प्रयोग भइरहेको पाइन्छ । जसले सिकाइ प्रक्रियालाई दिगो वनाउने कार्य गर्दछ । विद्यार्थीहरुको लागि यस प्रकारको सफ्टवेयर अत्यन्तै प्रभावकारी हुन्छ किनकि यसले उनीहरूले खेलकै भरमा शैक्षणिक क्रियाकलापमा भाग लिइ सिक्ने कार्य गर्दछ। यसका उदाहरणहरु निम्नलिखित छन्:

• My Word Coach

• uDraw Studio-

• Sesame Street

• Smarty Pants

• Simulations

• शिक्षक र विद्यार्थीलाई भर्चुअल माध्यमबाट सिमुलेसनको अनुभव गराउने उद्देश्य सहित बनाइएको सफ्टवेयरलाई सिमुलेशन सफ्टवेयर भनिन्छ । उदाहरणको लागि विद्यार्थीलाई प्लेन उडान सम्बन्धी तालिम दिनुपर्ने भए सिमुलेशन सफ्टवेयरको प्रयोग गरी अनुभव प्रदान गर्नु यस प्रकारको सफ्टवेयरको प्रमुख उदेश्य रहेको हुन्छ । यसका उदाहरणहरु निम्नलिखित छन्:

• ANYLOGIC

• MATLAB

• ARENA

• Drill and Practice Software

• विद्यार्थीले प्राप्त गर्ने ज्ञानलाई दिगो र प्रभावकारी बनाउनका लागि शिक्षकले हिल अभ्यास विभिन्न किसिमका सफ्टवेधरहरु नार्फत गराउने गर्दछ। यी सफ्ट्वेयर शिक्षण सिकाइ प्रक्रियामा निकै प्रभानकारी र लाभदायी हुन्छ। यसका उदाहरणहरु निम्नलिखित छन्

• Math Board: and iPad app for education

• Flashcards+: is a software application

• Quia- A website that allows teachers and students to create flashcards.

• ICT-This link to the ICT for Active Teaching in Learning provides some good

insight on drill and practice activities and why to use them.

• Math Problem Solving Software

• यस प्रकारको सफ्टवेयरले गणितका शिक्षकहरूका लागि विद्यार्थीको समस्या समाधान गर्न प्रयोग गरिन्छ । यसका अतिरिक्त, विज्ञानका शिक्षकहरूले विज्ञान सम्बन्धी सफ्टवेयर प्रयोग गर्नका लागि समेत यस प्रकारका सफ्टवेयरहरु को प्रयोग गरिन्छ। यसका उदाहरणहरु निम्नलिखित छन्:

• Microsoft Math Solver

• Math Editor

• Special Needs Software

• विशेष आवश्यकता भएका विद्यार्थीहरुका लागि विकास गरिएको सफ्टवेयरलाई विशेष आवश्यकता सफ्टवेयर (Special Needs Software) भनिन्छ। जुन विशेष आवश्यकता भएका विद्यार्थीको आवश्यकताहरू सम्बोधन गर्नका लागि विकास गरिएको हो। यसका उदाहरणहरु निम्नलिखित छन् ।

• Access to Math

• Live Scribe

• Big Calc

• प्रशासनिक तथा व्यवस्थापकिय सम्बन्धी कार्यको लागि प्रगोग गरिने सफ्टवेयर (Software used for administrative and managerial work)

• विद्यालयमा विभिन्‍न किसिमका प्रशासनिक कार्यहरु र व्यवस्थापकिय कार्यहरुको लागि सफ्टवेयरहरु‌को प्रयोग गरिन्छ । उदाहरणको लागि विद्यार्थी भर्ना, विभिन्न किसिमका प्रतिवेदन अनुगमन र मूल्यांकनको लागि प्रशासनिक सफ्टवेयरको प्रयोग गरिन्छ भन्‍ने लेखा प्रणाली परीक्षा व्यवस्थापन कोष व्यवस्थापनको लागि प्रयोग गरिने सफ्टवेयरलाई व्यवस्थापकिय सफ्टवेयर भनिन्छ ।

विद्यालय व्यवस्थापन र प्रशासनिक कार्यका लागि विश्‍वमा विभिन्‍न किसिमका सफ्टवेयरहरुको प्रचलन रहेको पाइन्छ । Asana, Trello. Task World र Bitrix24 जस्ता लोकप्रिय सफ्टवेयरहरु प्रयोगमा रहेको पाइन्छ। यसका बाहेक पनि लाखौं सफ्टवेयरहरु समेत रहेको पाइन्छ ।

नेपालको सन्दर्भमा विद्यालयका विभिन्‍न किसिमका प्रशासनिक कार्यहरु र व्यवस्थापकिय कार्यहरुको लागि EMIS सफ्टवेयरको विकास गरिएको छ ।

School level EMIS Software (IEMIS)

• EMIS एक लोकप्रिय माइक्रोसफ्ट एक्सलमा निर्माण गरिएको विद्यालय व्यवस्थापन सम्बन्धी software हो । सूचनाको संकलन, प्रोसेसिङ्ग, एकिकरण, र व्यवस्थापनमा यसको प्रयोग गरिन्छ । विद्यालय व्यवस्थापन समिति र प्रधानाध्यापकलाई नीति निर्माण, नीति-विश्लेषण, योजना, अनुगमन र व्यवस्थापन गर्न समेत यसको प्रयोग गरिन्छ ।

विद्यालय अभिलेखन व्यवस्थापनका लागि २०६१ सालदेखि शिक्षा तथा मानव स्रोत विकास केन्द्रले शुरुवात गरेको थियो र अहिलेसम्म पनि यही सफ्टवेयरको प्रयोग भइरहेको पाइन्छ । विगतमा प्रयोग गरिएको फल्यास-१ र फल्यास-२ को साटो यसको प्रयोग शुरु गरिएको पाइन्छ। यस सफ्टवेयरलाई student tracking software समेत भनिन्छ ।

यस सफ्टवेयरको परीक्षण शैक्षिक सत्र २०७१ बाट शुरु गरी शैक्षिक सत्र २०७३ बाट यसको प्रयोग भएको पाइन्छ भने शैक्षिक सत्र २०७४ देखि यो सफ्टवेयरलाई बेबमा आधारित अर्थात IEMIS (Integrated Educational Management Information System) को शुरुवात भएको पाइन्छ ।

• EMIS software सम्बन्धी जानकारी

• यस सफ्टवेयरलाई https://emis.cehrd.gov.np/login Login गर्न सकिने ।

• हरेक विद्यालयको लागि छुट्टाछुट्टै ९ डिजिटको विद्यालय कोड उपलब्ध गराइएको कोडलाई विभिन्न भागमा वर्गिकरण गरिएको प्रत्येक जिल्लाको २ डिजिट, पालिका को ३ डिजिट र विद्यालयको लागि ४ चार डिजिटको कोड गरी जम्ममा ९ डिजिटको हरेक विद्यालयलाई कोड उपलब्ध गराइएको छ ।

• School ID र Password दिइसके पछि सो Login गर्न सकिन्छ ।

• EMIS सफ्टवेयरको मुख्य मेनु तल देखाइएको अनुसार हुन्छ ।

✍️ EMIS भनेको Education Management Information System अर्थात् शैक्षिक

व्यवस्थापन सूचना प्रणाली हो।

यो नेपाल सरकार, शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय अन्तर्गत CEHRD ले विकास गरेको

वेबमा आधारित राष्ट्रिय प्रणाली हो।

• यसको मुख्य काम: सबै सामुदायिक तथा संस्थागत विद्यालयको तथ्याङ्क एकै ठाउँमा संकलन गर्ने, भण्डारण गर्ने, प्रशोधन गर्ने र रिपोर्ट निकाल्ने। विद्यार्थीको व्यक्तिगत विवरण, भर्ना, हाजिरी, परीक्षा नतिजा, शिक्षकको दरबन्दी, विद्यालयको भौतिक पूर्वाधार, छात्रवृत्ति, दिवा खाजा जस्ता सबै शैक्षिक सूचनाहरु यही प्रणालीमा इन्ट्री गरिन्छ।

EMIS को 5W – विस्तृत तालिका

5W

अंग्रेजी

नेपाली अर्थ

विस्तृत विवरण

मुख्य बुँदाहरू / उदाहरण

1. What

What is EMIS?

EMIS के हो?

Education Management Information System को संक्षिप्त रूप। नेपालमा यसलाई IEMIS – Integrated Education Management Information System भनिन्छ। यो शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय अन्तर्गतको शिक्षा तथा मानव स्रोत विकास केन्द्र (CEHRD) ले सञ्चालन गर्ने केन्द्रीय डिजिटल प्लेटफर्म हो।

• समेटिने विवरण: विद्यार्थीको व्यक्तिगत प्रोफाइल, हाजिरी, नतिजा,

• छात्रवृत्ति - विद्यालय प्रोफाइल: सामुदायिक, संस्थागत, धार्मिक, गुठी; सञ्चालित कक्षा, भवन, शौचालय, खानेपानी, ICT ल्याब

• शिक्षक विवरण: दरबन्दी, राहत, निजी स्रोत, विषयगत शिक्षक

• पोर्टल: iemis.cehrd.gov.np/login

2. Why

Why is it necessary?

किन आवश्यक छ?

नेपालको शिक्षा क्षेत्रलाई तथ्यमा आधारित बनाएर व्यवस्थापन गर्न EMIS अनिवार्य छ। सही डाटा बिना नीति अन्धो हुन्छ।

• नीति निर्माण: संघ, प्रदेश, स्थानीय तहले वार्षिक बजेट, शिक्षक दरबन्दी मिलान, निःशुल्क पाठ्यपुस्तक छपाइको लागि EMIS डाटा हेर्छन्।

• स्रोत बाँडफाँड: विद्यार्थी संख्याको आधारमा अनुदान, दिवा खाजा, स्यानिटरी प्याड बजेट जान्छ।

• पारदर्शिता: सबै डाटा सरकारी सर्भरमा केन्द्रीयकृत हुने भएकाले डाटा हराउने, दोहोरिने समस्या कम।

• विपद् व्यवस्थापन: भूकम्प/बाढीमा कुन विद्यालयमा कति विद्यार्थी छन् भन्ने तत्काल थाहा पाउन सकिन्छ।

• योजना र अनुगमन: विद्यालयले आफ्नै प्रगति हेरेर SIP – School Improvement Plan बनाउन सक्छ।

3. When

When is it used/updated?

कहिले प्रयोग/अपडेट हुन्छ?

EMIS एक पटक भरेर सकिने काम होइन, यो निरन्तर प्रक्रिया हो।

• वार्षिक अपडेट: हरेक शैक्षिक सत्रको सुरु जेठ 7 गतेसम्मको Flash Report I को आधारमा डाटा अपलोड गर्नुपर्छ। त्रैमासिक/अर्धवार्षिक: विद्यार्थी भर्ना, छाड्ने, सरुवा विवरण अपडेट गरिन्छ।

• ऐतिहासिक सुरुवात: पहिले कागजी फारम थियो, 2075 सालबाट Electronic Based IEMIS सुरु भयो।

• नीतिगत प्रयोग: बजेट भाषण अघि, शिक्षक दरबन्दी मिलान गर्दा, परीक्षा सञ्चालन अघि डाटा तानिन्छ।

4. Where

Where is it used?

कहाँ प्रयोग हुन्छ?

EMIS को प्रयोग ‘तलदेखि माथिसम्म’ सबै तहमा हुन्छ।

• केन्द्रीय तह: शिक्षा मन्त्रालय, CEHRD, राष्ट्रिय योजना आयोग – राष्ट्रिय शिक्षा नीति, SDG-4 प्रतिवेदन बनाउन।

• प्रदेश तह: शिक्षा विकास निर्देशनालय – प्रदेशभित्रको शिक्षक व्यवस्थापन, अनुगमन।

• स्थानीय तह: 753 वटै पालिकाले आफ्नो क्षेत्रका विद्यालयको बजेट र योजना बनाउन।

• शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ: जिल्लाका सबै विद्यालयको डाटा रुजु गर्ने, छुटेको भए भराउन लगाउने।

• विद्यालय तह: प्रत्येक विद्यालयले User ID बाट लगइन गरेर डाटा इन्ट्री गर्छ।

5. Who

Who uses/manages it?

कसले प्रयोग/व्यवस्थापन गर्छ?

EMIS एकल निकायको होइन, यो साझा जिम्मेवारीको प्रणाली हो।

• CEHRD को EMIS शाखा: प्रणाली विकास, सर्भर व्यवस्थापन, User ID दिने, राष्ट्रिय डाटा विश्लेषण।

• शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ: जिल्लाका विद्यालयलाई तालिम दिने, डाटा प्रमाणीकरण गर्ने।

• स्थानीय तह शिक्षा शाखा: विद्यालयलाई सहजीकरण, अन्तिम प्रमाणीकरण।

• विद्यालय: प्रधानाध्यापक/फोकल शिक्षकले विद्यार्थी भर्ना, कक्षा, विषय, शिक्षक दरबन्दी – Community Aided, Funded, Teacher Aid, Unaided भरेर बुझाउने।

• सरोकारवाला: दातृ निकाय, अनुसन्धानकर्ता, पत्रकारले समेत शैक्षिक डाटा लिन EMIS प्रयोग गर्छन्।

इतिहास

चरण

समय/अवस्था

मुख्य विकास

फाइलबाट देखिने प्रमाण

१. सुरुवाती चरण

EMIS आउनु अघि

कागजी रूपमा विद्यालय, शिक्षक, विद्यार्थीको विवरण संकलन हुन्थ्यो

फाइलले प्रत्यक्ष उल्लेख नगरे पनि डिजिटल प्रणालीको आवश्यकताले सुरु भएको बुझिन्छ

२. EMIS को सुरुवात

पहिलो संस्करण

एक्सेलमा आधारित सफ्टवेयर विकास। शिक्षक, कर्मचारी, विद्यार्थीको विवरण भर्न सुरु

"एक्सेलमा भएको Staff मा भर्नुपर्छ", "एक्सेलको अगाडि भएको वर्षलाई ध्यान दिनुपर्छ"

३. वार्षिक अद्यावधिक प्रणाली

वर्ष २०७८, २०७९ उल्लेख

हरेक वर्ष सेट गरेर विवरण भर्नुपर्ने। गलत वर्षमा भरे देखिँदैन

"२०७९ को विवरण अध्यावधिक गर्नुपर्ने तर २०७८ भनेर सेट भएको छ भने देखिँदैन"

४. IEMIS मा स्तरोन्नति

पछिल्लो चरण

Integrated EMIS - IEMIS मा एकीकरण। विद्यार्थीको नाम IEMIS बाट स्वतः मर्ज हुने

"विद्यार्थीको नाम IEMIS बाट नै मर्ज हुने हुनाले विद्यालयले जे IEMIS छ त्यही नै आउछ"

५. PMT मोड्युल थप

हाल कार्यान्वयनमा

कक्षा ८ र १० को विवरण भर्न छुट्टै PMT बटन। ४ वटा बटन सहितको इन्टरफेस

"हाल कक्षा ८ र १० का विद्यार्थीको विवरण मात्र भर्ने भएकाले"

६. स्थानीय तहको पहुँच

हाल

स्थानीय तहले पनि लगइन गरेर PMT बटनबाट विद्यालयको नतिजा हेर्न सक्ने

"स्थानीय तहले पनि आफ्नो इमिस लग इन गरि PMT बटनमा गएपछि"

७. डाटा अपलोड र यकिन प्रणाली

हाल

emis- फाइल अपलोड गरेर Dashboard मा ग्राफबाट यकिन गर्ने

"emis- फायल खोजी open गर्ने त्यस पछी Upload मा क्लिक गर्ने... Dashboard रहेको ग्राफमा Data आए नआएको यकिन गर्ने"

• विद्यालयको एक्सेल फाइल सम्बन्धी विवरण - तालिका

विषय

विवरण

फाइलको नाम

विद्यालय कोड सहितको एक्सेल फाइल

विद्यालय कोड

९ अंकको हुन्छ

कोडको संरचना

• पहिलो २ अंक: जिल्ला - त्यसपछिको ३ अंक: साविकको गाउँ विकास समिति वा नगरपालिका - अन्तिम ४ अंक: विद्यालय

प्रयोगकर्ता

हरेक विद्यालयको छुट्टाछुट्टै एक्सेल फाइल हुन्छ

अनिवार्यता

विद्यालयले वर्षेनी आफ्ना विवरणहरू अध्यावधिक गर्नुपर्छ

फाइल नभएमा

स्थानीय तहमार्फत विद्यालयले एक्सेल लिन सक्छन्

सुरक्षित राख्ने जिम्मेवारी

विद्यालयको हुन्छ

फाइल हराएमा

स्थानीय तहमार्फत नयाँ एक्सेल लिन सकिन्छ, तर ३ वर्ष अघिदेखिको तथ्याङ्क उक्त नयाँ फाइलमा प्रविष्ट गर्नुपर्छ

निषेध

अर्को विद्यालयको एक्सेल लिएर तथ्याङ्क राख्ने काम गर्नु हुँदैन

लागू हुने विद्यालय

सामुदायिक, संस्थागत र मदरसा, गुम्बा तथा आश्रम जस्ता धार्मिक प्रकृतिका हरेक विद्यालय

१. Home ( नेपाली अर्थ: गृहपृष्ठ )

• विवरण: लगइन गरेपछि पहिलो देखिने पेज। यहाँ विद्यालयको सारांश, नोटिस, आजको जन्मदिन परेका विद्यार्थी, बाँकी कामको सूचना देखिन्छ।

२. School Profile

नेपाली अर्थ: विद्यालयको विवरण

• विवरण: विद्यालयको नाम, EMIS कोड, ठेगाना, वडा, पालिका, स्थापना मिति, प्रधानाध्यापकको नाम, सम्पर्क नं, इमेल, वेबसाइट, बैंक खाता राख्ने ठाउँ। यो एक पटक भरेपछि बारम्बार अपडेट गरिरहनुपर्दैन।

A. Basic Profile नेपाली अर्थ: आधारभूत विवरण

• यो ट्याबमा विद्यालयको ठेगाना, सम्पर्क र प्रशासनिक विवरण हुन्छ।

• समान्य परिचय:-

फिल्डको नाम

नेपाली अर्थ

विस्तृत जानकारी

Province

प्रदेश

मधेश प्रदेश। नेपालमा ७ प्रदेशमध्ये कुन प्रदेशमा पर्छ भन्ने।

District

जिल्ला

रौतहट।

Municipality

नगरपालिका/गाउँपालिका

परोहा नगरपालिका।

Ward

वडा नं

६ नम्बर वडा।

Tole

टोल

विद्यालय रहेको गाउँ/बस्तीको नाम।

School Type

विद्यालयको प्रकार

Public = सार्वजनिक/सामुदायिक विद्यालय। Institutional = निजी।

SEE Code

SEE कोड

SEE = Secondary Education Examination. कक्षा १० को बोर्ड परीक्षाको कोड। ००००० छ भने यो विद्यालयमा कक्षा १० छैन।

HSEB Code

HSEB कोड

HSEB = Higher Secondary Education Board, अहिले NEB. कक्षा ११-१२ को कोड। ०० छ भने मा.वि. तह छैन।

Phone No.

फोन नम्बर

विद्यालयको आधिकारिक सम्पर्क नं। यो नम्बरमा पालिकाबाट SMS आउँछ।

Email

इमेल

पासवर्ड रिसेट र सूचना पठाउन प्रयोग हुन्छ। यो अनिवार्य छ।

Account No.

खाता नम्बर

सरकारले पठाउने सबै अनुदान यही खातामा जम्मा हुन्छ।

Bank

बैंक

राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक। खाता रहेको बैंकको नाम।

PAN Number

PAN नम्बर

PAN = Permanent Account Number. स्थायी लेखा नम्बर। विद्यालयको नाममा PAN नभए खाली छोड्न सकिन्छ।

Head Teacher's Name

प्रधानाध्यापकको नाम

Head Teacher's Contact No.

प्र.अ.को सम्पर्क नं

नम्बर

Head Teacher Qualification

प्र.अ.को योग्यता

प्र.अ.को तह बमोजिक योग्यता राख्‍नु पर्ने ।

Head Teacher's Gender

प्र.अ.को लिङ्ग

Male/Female/Other छान्ने।

Is Head Teacher Teaching?

प्र.अ. ले पढाउनु हुन्छ?

Yes/No प्र.अ. ले पनि कक्षा लिनुहुन्छ भने Yes गर्ने।

Head Teacher Caste

प्र.अ.को जात

Others अन्य दलित, जनजाति, ब्राह्मण, क्षेत्री आदि विकल्प हुन्छ।

Grant Receiving From

अनुदान प्राप्त गर्ने निकाय

Federal Conditional Grant संघीय सशर्त अनुदान। शिक्षक तलब, दिवा खाजा केन्द्रबाट आउँछ भन्ने बुझिन्छ ।

Class Registered Upto

कक्षासम्म दर्ता

यो विद्यालयमा कक्षा....... सम्म पढाइको स्वीकृति छ।

Lat/Lon/Elevation

अक्षांश/देशान्तर/उचाइ

GPS Location। Geographical Map ट्याबबाट हालिन्छ। बाढी/भूकम्प राहतको लागि चाहिन्छ।

• शिक्षक दरबन्दीको विवरण

तह

स्वीकृत दरबन्दी

राहत अनुदान कोटा

पुल दरवन्दी

संघीय शिक्षण सहयोग अनुदान कोटा

प्रदेश शिक्षण सहयोग अनुदान कोटा

स्थानीय तह शिक्षण सहयोग अनुदान कोटा

विद्यालयको नीजि स्रोत

स्वयंसेवक शिक्षक

अन्य कुनै संस्थाको सहयोगमा शिक्षक

पूर्व प्राथमिक तह/प्रारम्भिक वालविकास

0

0

0

0

0

0

0

0

0

आधारभूत तह (१-५)

0

0

0

0

0

0

0

0

0

आधारभूत तह (६-८)

0

0

0

0

0

0

0

0

0

माध्यमिक तह (९-१०)

0

0

0

0

0

0

0

0

0

माध्यमिक तह (११-१२)

0

0

0

0

0

0

0

0

0

माध्यमिक तह (Tech ९-१०)

0

0

0

0

0

0

0

0

0

माध्यमिक तह (Tech ११-१२)

0

0

0

0

0

0

0

0

0

• अन्य Yes/No प्रश्नहरु

यी सबै विद्यालयको विशेष अवस्था बुझ्न सोधिएका प्रश्‍न हुन्।

प्रश्न

नेपाली अर्थ

तपाईंको उत्तर

अर्थ

कक्षा ११ र १२ मा विज्ञान विषयको पठनपाठन

मा.वि. मा विज्ञान धार छ?

Yes/No

कक्षा ११-१२ छ/छैन।

नमुना विकासका लागि छनोट भएको विद्यालय

नमुना स्कुल हो?

Yes/No

होइन।

गुनासो सुनुवाइ संयन्त्रको व्यवस्था

गुनासो पेटिका छ?

Yes/No

छैन भने राख्नुपर्छ।

विदेशी शैक्षिक संस्थाबाट सम्बन्धन प्राप्त

विदेशी बोर्डको स्कुल हो?

Yes/No

होइन।

अनौपचारिक विद्यालय

प्रौढ कक्षा चल्छ?

Yes/No

घुम्ती विद्यालय

घुम्ती कक्षा हो?

Yes/No

खुला विद्यालय

खुला स्कुल हो?

Yes/No

विशेष अपाङ्गता भएका बालबालिकाको लागि सञ्चालित

विशेष स्कुल हो?

Yes/No

बहुभाषिक शिक्षा विद्यालय

मातृभाषामा पढाइ हुन्छ?

Yes/No

MGML सञ्चालन भएको

MGML = Multi-Grade Multi-Level

Yes/No

बहुकक्षा शिक्षण छैन।

आवासिय छात्रवृत्ति सञ्चालित विद्यालय

छात्रावास छ?

Yes/No

सून्य दरबन्दी भई एकमुष्ठ अनुदान पाउने

दरबन्दी नै नभएको स्कुल हो?

Yes/No

होइन, दरबन्दी छ।

विद्यालयमा प्राविधिक धार चलेको?

CTEVT को TECS पढाइ हुन्छ?

Yes/No

B. ECED Information नेपाली अर्थ: प्रारम्भिक बालविकास तथा शिक्षा जानकारी

Full Form: ECED = Early Childhood Education and Development

• परिचय: यो सेक्सन ३ देखि ४ वर्ष उमेर समूहका बालबालिकाको लागि विद्यालयमा सञ्चालित ECD/PPC कक्षाको अवस्था EMIS मा इन्ट्री गर्न बनाइएको हो। बालविकास कक्षाको भौतिक सुविधा, सिकाइ सामग्री र मापदण्ड पूरा भए नभएको हेरेर सरकारले अनुदान दिन्छ।

फिल्डको नाम

नेपाली अर्थ

विस्तृत जानकारी

Total no. of ECD

जम्मा ECD संख्या

तपाईंको विद्यालयमा कति वटा बालविकास कक्षा सञ्चालनमा छन् भन्ने संख्या 0 लेख्नुको अर्थ ECD कक्षा छैन भन्ने हो। यदि १ वटा छ भने 1 लेख्नुपर्छ।

Community Based ECD

समुदायमा आधारित ECD

समुदायले व्यवस्थापन गर्ने, सामुदायिक भवन, मन्दिर, क्लबमा चल्ने बालविकास केन्द्र। यो विद्यालयको प्रत्यक्ष नियन्त्रणमा हुँदैन। 0 भनेको छैन।

School Based ECD

विद्यालयमा आधारित ECD

विद्यालयको आफ्नै हातामा, आफ्नै शिक्षकले चलाउने बालविकास कक्षा। अहिले धेरैजसो विद्यालयमा यही मोडेल छ। 0 भनेको छैन।

• आधारभूत सुविधा सम्बन्धी Yes/No प्रश्न

यी ३ वटा प्रश्न ECD कक्षाको न्यूनतम मापदण्ड हुन्। एउटा पनि No भए अनुदान रोकिन सक्छ।

फिल्डको नाम

नेपाली अर्थ

किन आवश्यक छ र मापदण्ड के हो?

Easy Access to Clean Drinking water for ECD Students

ECD का बालबालिकाको लागि स्वच्छ खानेपानीमा सहज पहुँच

मापदण्ड: कक्षाकोठाबाट २० मिटरभित्र धारा/जार/फिल्टर हुनुपर्छ। धारा बालबालिकाले आफै खोल्न-बन्द गर्न सक्ने उचाइमा हुनुपर्छ। पानी पिउने गिलास छुट्टै हुनुपर्छ।

Easy Access to Clean Toilet (with soap and water) for ECD Students

ECD का बालबालिकाको लागि साबुन पानी सहितको सफा शौचालयमा सहज पहुँच

मापदण्ड: बालमैत्री शौचालय। प्यान सानो, ढोका भित्रबाट चुकुल लगाउन मिल्ने, हात धुने ठाउँमा साबुन र पानी सधैं हुनुपर्छ। शौचालय कक्षाबाट टाढा हुनु हुँदैन।

Child friendly seating arrangement (Preventing children from dirt and cold)

बालमैत्री बसाइ व्यवस्था

मापदण्ड: जाडो र वर्षायाममा भुइँको चिसो र धुलोबाट बचाउन म्याट, गलैँचा, कार्पेट, वा सानो डेस्क-बेन्च अनिवार्य। सिधै चिसो भुइँमा बसाउन पाइँदैन।

• Learning Area (Types of materials) नेपाली अर्थ: सिकाइ कुना र सामग्रीका प्रकार

• परिचय: ECD को पाठ्यक्रमले खेल्दै सिक्ने विधिलाई जोड दिन्छ। त्यसैले कक्षाकोठालाई ६ वटा कुनामा विभाजन गर्नुपर्छ। यहाँ ‘संख्या’ भनेको कुना कति वटा हो भन्ने होइन, त्यो कुनामा कति प्रकारका सिकाइ सामग्री छन् भन्ने हो। 0 लेख्नुको अर्थ त्यो कुना बनाइएकै छैन भन्ने हो।

सिकाइ कुना

नेपाली अर्थ

के सिकाइन्छ?

राख्नुपर्ने सामग्रीका उदाहरण

0 हुनुको अर्थ

Language Area

भाषा कुना

सुन्ने, बोल्ने, अक्षर चिन्ने, कथा भन्ने

वर्णमाला चार्ट, चित्र किताब, कथा किताब, अक्षर ब्लक, कठपुतली, फ्ल्यास कार्ड

भाषा कुना बनाइएको छैन। बालबालिकाको भाषा विकास हुँदैन।

Mathematics Area

गणित कुना

गन्ने, छुट्याउने, आकार चिन्ने, तुलना गर्ने

गोटी, सिन्का, संख्या कार्ड, ब्लक, नाप्ने फिता, अन्जु, विभिन्न आकारका वस्तु

गणित कुना छैन। संख्या सम्बन्धी पूर्व-तयारी हुँदैन।

Role play/Self-reliance area

भूमिका निर्वाह/आत्मनिर्भर कुना

कल्पना गर्ने, नक्कल गर्ने, आफ्नो काम आफै गर्ने

भान्साको भाँडाकुँडा सेट, डाक्टर सेट, पुराना लुगा, ऐना, काइँयो, जुत्ता, ब्रस। यसलाई 'घर कुना' पनि भनिन्छ।

यो कुना छैन। बालबालिकामा सामाजिक र जीवनोपयोगी सीप विकास हुँदैन।

Creativity Area

सिर्जनात्मक कुना

रङ भर्ने, कोर्ने, टाँस्ने, बनाउने

क्रेयोन, रङ, ब्रस, सेतो कागज, रङ्गीन कागज, कैंची, गम, माटो, प्लास्टिसिन

सिर्जनात्मक कुना छैन। बालबालिकाको कल्पनाशक्ति र हातका मांसपेशी विकास हुँदैन।

Construction Area

निर्माण कुना

जोड्ने, मिलाउने, सन्तुलन राख्ने

लेगो, काठको ब्लक, जिगस पजल, खाली डब्बा, पाइप। यसलाई 'ब्लक कुना' पनि भनिन्छ।

निर्माण कुना छैन। समस्या समाधान गर्ने सीप विकास हुँदैन।

Science Area

विज्ञान कुना

अवलोकन गर्ने, तुलना गर्ने, प्रश्न गर्ने

म्याग्निफाइङ ग्लास, चुम्बक, बीउ, पात, ढुंगा, बालुवा, पानी भएको टब, विरुवा

विज्ञान कुना छैन। बालबालिकामा जिज्ञासा र खोज्ने बानी विकास हुँदैन।

तपाईंको डाटाको अर्थ र असर

• तपाईंले सबै ठाउँमा 0 लेख्नुभएको छ। यसको अर्थ २ वटा हुन सक्छ:

• केस १: वास्तवमै ECD कक्षा छैन

• यो सही इन्ट्री हो। ECD नभएको विद्यालयलाई सरकारले ECD अनुदान, दिवा खाजा, सामग्री अनुदान दिँदैन।

• केस २: ECD कक्षा छ तर सुविधा छैन । यो गलत इन्ट्री हो र धेरै ठूलो समस्या हो।

असरहरु

• बालविकास अनुदान रोकिन्छ।

• अनुगमनमा जाँदा मापदण्ड पूरा नगरेको भनेर कैफियत लेखिन्छ।

• गुणस्तरहीन कक्षा भनेर रातो चिन्ह लाग्छ।

के गर्नुपर्छ?

• यदि विद्यालयमा बालविकास कक्षा चलेको छ भने:

• Total no. of ECD मा 1 लेख्ने।

• School Based ECD मा 1 लेख्ने।

• खानेपानी, शौचालय, बसाइको व्यवस्था गरेर Yes गर्ने।

• ६ वटै कुना बनाएर प्रत्येक कुनामा भएका सामग्रीको प्रकार गनेर संख्या लेख्ने। जस्तै, भाषा कुनामा 4 प्रकारका सामग्री भए 4 लेख्ने।

• ECD कक्षाको गुणस्तर सुधार गर्न यो इन्ट्री एकदमै महत्वपूर्ण छ।

C. Management & Others नेपाली अर्थ: व्यवस्थापन र अन्य विवरण

• परिचय: यो सेक्सनले विद्यालयको सुशासन, भौतिक सुविधा, ICT, स्वास्थ्य, सरसफाइ, भवन र वार्षिक गतिविधिको समग्र अवस्था देखाउँछ। पालिका, प्रदेश र केन्द्रले अनुदान दिने, अनुगमन गर्ने र र्याङ्किङ गर्ने मुख्य आधार यही हो।

• योजना तथा लेखापरीक्षण

फिल्ड

नेपाली अर्थ

विस्तृत विवरण

School Improvement Plan

विद्यालय सुधार योजना

Yes/No SIP वार्षिक कार्ययोजना। ५ वर्षे दीर्घकालीन र १ वर्षे योजना बनाउनैपर्छ। No भए अनुदान रोकिन्छ।

Social Audit

सामाजिक परीक्षण

Yes/No। अभिभावक, विद्यार्थी, वि.व्य.स. बसेर विद्यालयको आय-व्यय र कामको सार्वजनिक सुनुवाइ गर्ने। वर्षमा १ पटक अनिवार्य।

Financial Audit

वित्तीय लेखापरीक्षण

Yes/No दर्तावाला लेखापरीक्षकबाट वार्षिक आय-व्ययको लेखापरीक्षण गराएको छ/छैन।

२. External Monitoring Status (Full Form: बाह्य अनुगमन अवस्था)

अर्थ: गत शैक्षिक सत्रमा बाहिरबाट कति पटक अनुगमन भयो भन्ने संख्या लेख्ने।

निकाय

Full Form

नेपाली अर्थ

Local Gov.

Local Government

स्थानीय सरकार/पालिका।

Provincial Gov.

Provincial Government

प्रदेश सरकार, शिक्षा मन्त्रालय।

EDCU

Education Development and Coordination Unit

शिक्षा विकास तथा समन्वय एकाइ। पुरानो जि.शि.का.।

MoEST/CEHRD

Ministry of Education, Science and Technology / Center for Education and Human Resource Development

शिक्षा मन्त्रालय / शिक्षा तथा मानव स्रोत विकास केन्द्र।

Expert Group

-

विज्ञ समूह, विश्वविद्यालय, NGO बाट भएको अनुगमन।

३.पुस्तकालय तथा क्लब

फिल्ड

नेपाली अर्थ

मापदण्ड

Library Status

पुस्तकालयको अवस्था

Yes/No छुट्टै कोठा र कम्तीमा 500 किताब हुनुपर्छ।

E-Library

इ-पुस्तकालय

Yes/No कम्प्युटर/ट्याबमा डिजिटल किताब, E-Paath जस्ता सामग्री भए Yes

Formation of child club

बाल क्लब गठन

Yes/No विद्यार्थीको नेतृत्व विकासको लागि बाल क्लब अनिवार्य छ।

Formation of girls network

छात्रा सञ्जाल गठन

Yes/No छात्रामाथि हुने हिंसा रोक्न र महिनावारी स्वच्छताको लागि छात्रा सञ्जाल बनाउनुपर्छ।

४. ICT र ल्याब सुविधा

Full Form: ICT = Information and Communication Technology

फिल्ड

नेपाली अर्थ

मापदण्ड

Electricity

बिजुली

Yes/No। कम्प्युटर, प्रिन्टर चलाउन 24 घण्टा बिजुली हुनुपर्छ।

Internet

इन्टरनेट

Yes/No। EMIS चलाउन, अनलाइन कक्षा लिन इन्टरनेट चाहिन्छ।

ICT Lab

ICT ल्याब

Yes/No। कम्तीमा 10 वटा कम्प्युटर भएको छुट्टै ल्याब।

Science Lab

विज्ञान प्रयोगशाला

Yes/No। मा.वि. तहलाई अनिवार्य।

Math Lab

गणित प्रयोगशाला

Yes/No। ज्यामितीय सामग्री, ग्राफ बोर्ड भएको कोठा।

Language Lab

भाषा प्रयोगशाला

Yes/No। सुन्ने-बोल्ने अभ्यासको लागि हेडफोन सहितको ल्याब।

Smart Board/Digital Board, Projector

स्मार्ट बोर्ड/डिजिटल बोर्ड, प्रोजेक्टर

Yes/No। डिजिटल माध्यमबाट पढाउने उपकरण।

Learning Portal प्रयोग गरेको छ?

सिकाइ पोर्टल प्रयोग

Yes/No। सरकारको Sikai Chautari, E-Paath, Kullabs चलाएको छ?

विद्यालयमा CC क्यामेरा

CC Camera = Closed Circuit Camera

Yes/No। सुरक्षाको लागि क्यामेरा जडान भए/नभएको।

विद्यार्थीको बायोमेट्रिक हाजिरी

e-attendance

Yes/No। औंठाछाप वा फेस रिडबाट हाजिर गर्ने मेसिन।

५. अन्य भौतिक सुविधा

फिल्ड

नेपाली अर्थ

विवरण

School Vehicle

विद्यालयको सवारी साधन

Yes/No। स्कुल बस, भ्यान छ?

Kitchen

भान्छा घर

Yes/No। दिवा खाजा पकाउने छुट्टै, सफा र सुरक्षित भान्छा।

अंग्रेजी माध्यममा शिक्षण गर्ने

English Medium School

Yes/No। सबै विषय अंग्रेजीमा पढाइ हुन्छ?

६. Computer Usage Status नेपाली अर्थ: कम्प्युटर प्रयोगको अवस्था

फिल्ड

नेपाली अर्थ

विवरण

Total Computers

जम्मा कम्प्युटर

चल्ने अवस्थामा रहेका डेस्कटप + ल्यापटपको संख्या।

Computer for Administration Purpose

प्रशासनिक प्रयोजनको कम्प्युटर

अफिस, लेखा, EMIS चलाउने कम्प्युटर संख्या।

Computer for Teaching Learning Purpose

शिक्षण सिकाइ प्रयोजनको कम्प्युटर

विद्यार्थीले ल्याबमा प्रयोग गर्ने कम्प्युटर संख्या।

७. स्वास्थ्य तथा महिनावारी स्वच्छता

फिल्ड

नेपाली अर्थ

मापदण्ड

Medical Facility Status

स्वास्थ्य सुविधा

Yes/No प्राथमिक उपचार बाकस, सिटामोल, बेटाडिन छ?

Primary Health Care Facilities (Distance in Minutes)

प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रको दूरी

नजिकको हेल्थपोस्ट कति मिनेट टाढा छ?

School Nurse Program

विद्यालय नर्स कार्यक्रम

Yes/No। सरकारले खटाएको स्टाफ नर्स हुनुहुन्छ?

Availability of Sanitary pad for emergency use

आकस्मिक प्रयोगको लागि सेनेटरी प्याड उपलब्धता

Yes/No। छात्राको लागि निःशुल्क प्याड स्टक हुनुपर्छ।

Students trained on making reusable sanitary pad

पुनः प्रयोग गर्न मिल्ने प्याड बनाउने तालिम

Yes/No। छात्रालाई तालिम दिएको छ?

Disposal of Sanitary Pad

सेनेटरी प्याड विसर्जन

Incinerator, Pit, Dustbin छान्ने। प्रयोग भएको प्याड जलाउने मेसिन वा खाडल हुनुपर्छ।

८. खानेपानी र सरसफाइ WASH

Full Form: WASH = Water, Sanitation and Hygiene

फिल्ड

नेपाली अर्थ

मापदण्ड

Is water available in School premise

विद्यालय परिसरमा पानी छ?

Yes/No। 24 सै घण्टा पानी आउने धारा हुनुपर्छ।

Water Reserve Tanks

पानी रिजर्भ ट्याङ्की

Yes/No। Overhead वा Underground ट्याङ्की छ?

Hand Washing Area

हात धुने ठाउँ

Yes/No। धारा धेरै वटा, साबुन सहितको हात धुने ठाउँ।

Test of Drinking Water

खानेपानीको परीक्षण

Yes/No। वर्षमा १ पटक ल्याबमा पानीको गुणस्तर जाँच गरेको?

Purification of Water

पानी शुद्धीकरण

Yes/No। फिल्टर, UV, क्लोरिन प्रयोग गरेको?

९. खेलमैदान र कम्पाउण्ड

फिल्ड

नेपाली अर्थ

मापदण्ड

School Compound Status

विद्यालय परिसरको अवस्था

Yes/No। पर्खाल/तारबारले घेरिएको सुरक्षित कम्पाउण्ड।

Playground Status

खेलमैदानको अवस्था

Yes/No। भलिबल, फुटबल खेल्न मिल्ने चौर।

१०. Toilet Status नेपाली अर्थ: शौचालयको अवस्था

फिल्ड

नेपाली अर्थ

मापदण्ड

Does school have toilet?

विद्यालयमा शौचालय छ?

Yes/No

No. of toilets

शौचालयको संख्या

जम्मा प्यान संख्या।

Toilet for boys/girls

छात्र/छात्राको लागि शौचालय

छुट्टाछुट्टै संख्या।

Urinal for girls/boys

छात्र/छात्राको लागि युरिनल

पिसाब फेर्ने ठाउँ।

Disability Friendly Toilet

अपाङ्गमैत्री शौचालय

Yes/No। ह्वीलचेयर जाने, ह्यान्डिल भएको शौचालय।

Water for Toilet Use

शौचालयको लागि पानी

Sufficient = पर्याप्त, Insufficient = अपर्याप्त।

No. of Toilet without water facility

पानी सुविधा नभएको शौचालय संख्या

पानी नआउने शौचालय कति वटा?

Swerage System

ढल प्रणाली

Septic Tank, Soak Pit, Connected to Municipal Sewer छान्ने।

Easy access to School/Classroom for disabled students

अपाङ्ग विद्यार्थीलाई सहज पहुँच

Yes/No। र्याम्प, रेलिङ छ?

११. Building Status नेपाली अर्थ: भवनको अवस्था

फिल्ड

नेपाली अर्थ

विवरण

No. of buildings

भवन संख्या

जम्मा कति वटा ब्लक छन्।

Permanent(RCC)

पक्की RCC

RCC = Reinforced Cement Concrete। ढलान भएको पक्की भवन।

Truss

ट्रस

जस्ताको छाना, फलामे ट्रस भएको भवन।

Temporary

कच्ची/अस्थायी

टिन, बाँस, माटोको भवन।

१२. Total School Land नेपाली अर्थ: विद्यालयको जम्मा जग्गा

• Sqm = Square Meter, वर्ग मिटर। Ropani = रोपनी, पहाडमा। Bigha = बिघा, तराईमा। जग्गा कति छ लेख्ने।

१३. Gov. fund distribution in trimester नेपाली अर्थ: सरकारी बजेट निकासा त्रैमासिक

• Trimester = चौमासिक/त्रैमासिक। सरकारले ३ किस्तामा बजेट पठाउँछ। कुन महिनामा पहिलो, दोस्रो, तेस्रो किस्ता आयो छान्ने।

१४. School Opening Days (Last Academic Year)

नेपाली अर्थ: विद्यालय खुलेको दिन, गत शैक्षिक सत्र

• यो फारम विद्यालयको वार्षिक प्रतिवेदन वा शैक्षिक क्यालेन्डरको भाग हो। यसले "गएको शैक्षिक वर्ष" मा विद्यालय कति दिन खुल्यो र मध्याह्न भोजनको व्यवस्थापन कस्तो थियो भन्ने विवरण माग्छ। प्रत्येक खण्डको विस्तृत अर्थ यस्तो छ:

विवरण

अर्थ

कसरी भर्ने

Total Open Days

विद्यालय प्रशासनिक कामको लागि खुला भएको जम्मा दिन। बिदा बाहेक सबै दिन गन्ने।

योजना अनुसार कति दिन खोल्ने लक्ष्य थियो र वास्तवमा कति दिन खुल्यो लेख्ने।

Total Teaching Days

कक्षाकोठामा प्रत्यक्ष पढाइ भएको जम्मा दिन। परीक्षा, कार्यक्रम दिन घटाउने।

220 दिन भन्दा बढी भए राम्रो मानिन्छ। योजना vs वास्तविक लेख्ने।

Total Exam Days

त्रैमासिक, वार्षिक, एकाइ परीक्षा संचालन भएको दिन

परीक्षा तालिका अनुसारको जम्मा दिन

Extra Curricular

खेलकुद, हाजिरीजवाफ, विज्ञान प्रदर्शनी, सरसफाइ जस्ता अतिरिक्त क्रियाकलाप भएको दिन

ECA क्यालेन्डर हेरेर जम्मा दिन राख्ने

Public Holidays

सरकारले दिएको सार्वजनिक बिदा + शनिबार परेर विद्यालय बन्द भएको दिन

नेपाल सरकारको पात्रो अनुसार

Other Activities

अभिभावक भेला, शिक्षक तालिम, वार्षिकोत्सव, भ्रमण जस्ता पढाइ बाहेकका गतिविधि

माथिका वर्गमा नपरेका दिनहरू

उदाहरणको लागि

School Opening Days - Last Academic Year को तालिका

गएको शैक्षिक वर्ष 2081 को लागि नमुना

विवरण

Planned (योजना)

Actual (वास्तविक)

कैफियत

Total Open Days जम्मा खुला दिन

240

228

बाढीले 7 दिन, स्थानीय बिदा 5 दिन बन्द

Total Teaching Days जम्मा पठनपाठन दिन

210

192

परीक्षा 12 दिन, ECA 6 दिन घटाएर

Total Exam Days जम्मा परीक्षा दिन

15

15

प्रथम, दोस्रो, वार्षिक परीक्षा

Extra Curricular अतिरिक्त क्रियाकलाप दिन

10

8

खेलकुद सप्ताह 5, विज्ञान प्रदर्शनी 3 दिन

Public Holidays सार्वजनिक बिदा

45

45

शनिबार + सरकारले दिएका बिदा

Other Activities अन्य गतिविधि दिन

5

13

अभिभावक भेला 3, शिक्षक तालिम 5, पालिका कार्यक्रम 5

१५. Mid day meal Details नेपाली अर्थ: दिवा खाजा विवरण

• यो खण्ड दिवा खाजा कार्यक्रम (Mid Day Meal Program) को विवरण भर्ने ठाउँ हो। नेपाल सरकारले कक्षा ECD देखि 5 सम्मका विद्यार्थीलाई दैनिक 1 छाक पोषणयुक्त खाजा अनिवार्य गरेको छ। हरेक फिल्डको अर्थ र कसरी भर्ने भन्ने विस्तृत विवरण

फिल्ड

के लेख्ने

नमुना उत्तर

व्याख्या

Mid day meal

Yes / No

Yes

कक्षा ECD-5 सम्म खाजा अनिवार्य छ

Source of Mid Day Meal

बजेटको स्रोत

Local Level/Municipality

पालिकाबाट प्रति विद्यार्थी रु.15 आउने भए

No. of mid day meal provided

कति दिन खुवाइयो

192

Teaching Days जति नै हुनुपर्छ

No of students that had the meal

दैनिक औसत संख्या

118

ECD-5 मा 125 जना भर्ना, औसत 118 उपस्थित

Menu used in mid-day meal

साप्ताहिक मेनु

Weekly Rotation

आइत: दाल-भात, सोम: जाउलो, मंगल: रोटी-अण्डा, बुध: चिउरा-केराउ, बिही: हलुवा, शुक्र: पुलाउ

Mid day meal Management

कसले व्यवस्थापन गर्छ

Cook hired by SMC

SMC ले 1 जना भान्से र 1 सहयोगी राखेको

D.Textbook & Other Curriculum नेपाली अर्थ: पाठ्यपुस्तक तथा अन्य पाठ्यक्रम

• परिचय: यो सेक्सन EMIS को धेरै महत्वपूर्ण भाग हो। विद्यालयमा कति वटा कोठा छन्, कस्ता छन् र विद्यार्थीले पढ्ने किताब, पाठ्यक्रम, शिक्षण विधि कस्तो छ भन्ने सबै विवरण यहाँ राखिन्छ। पाठ्यपुस्तक अनुदान, गुणस्तर अनुगमन र Flash Report यही डाटाको आधारमा बन्छ।

१. Room Status नेपाली अर्थ: कोठाको अवस्था

• काम: विद्यालयमा भएका सबै कोठाको प्रयोग र बनोट अनुसारको तथ्याङ्क राख्ने। यो भरेपछि मात्र Physical Facilities Report मा देखिन्छ।

फिल्डको नाम

नेपाली अर्थ

कसरी भर्ने र के अर्थ लाग्छ

Sub Utilization

उप-प्रयोग/प्रयोगको प्रकार

कोठा के कामको लागि प्रयोग भएको छ छान्ने। मुख्य विकल्पहरु:

1. Class Room: कक्षाकोठा

2. Office Room: कार्यालय/प्र.अ. कक्ष

3. Library: पुस्तकालय

4. Science Lab: विज्ञान प्रयोगशाला

5. ICT Lab: कम्प्युटर ल्याब

6. Staff Room: शिक्षक कक्ष

7. Store Room: स्टोर

8. Kitchen: भान्छा घर

9. Toilet: शौचालय ब्लक

10. Other: अन्य

Total Rooms

जम्मा कोठा संख्या

माथि छानेको प्रयोगमा जम्मा कति वटा कोठा छन्। जस्तै: Class Room छानेर 8 लेख्नुको अर्थ 8 वटा कक्षाकोठा छन्।

Pakki

पक्की

RCC ढलान, ढुङ्गा-माटोको गारो, जस्ता/टायलको छाना भएको स्थायी संरचनाको संख्या। भूकम्प प्रतिरोधी भवन।

Kachhi

कच्ची

बाँस, टाटी, टिनको टहरो, माटोको गारो भएको अस्थायी संरचनाको संख्या।

• उदाहरण: Sub Utilization मा Class Room छानेर Total Rooms = 8, Pakki = 6, Kachhi = 2 लेख्नुको अर्थ 8 वटा कक्षाकोठामध्ये 6 वटा पक्की र 2 वटा कच्ची छन्।

२. Textbook, Curriculum and other Material Details (For School Purpose)

नेपाली अर्थ: विद्यालय प्रयोजनको लागि पाठ्यपुस्तक, पाठ्यक्रम र अन्य सामग्रीको विवरण

• परिचय: यहाँ तहगत रुपमा कति सेट सामग्री छ भनेर संख्या लेख्ने। 0 भनेको छैन भन्ने हो।

Type

नेपाली अर्थ

ECD

Basic 1-5

Basic 6-8

Sec 9-10

Sec 11-12

विस्तृत जानकारी

Textbook

पाठ्यपुस्तक

0

0

0

0

0

विद्यार्थीले पढ्ने मुख्य किताब। सरकारले निशुल्क दिने। संख्या = सेट। जस्तै: कक्षा 1-5 मा 120 जना विद्यार्थी भए 120 सेट चाहिन्छ।

Teachers Guide

शिक्षक निर्देशिका

0

0

0

0

0

शिक्षकले कसरी पढाउने भन्ने विधि लेखिएको किताब। प्रत्येक विषयको 1/1 सेट हुनुपर्छ।

Child Material

बाल सामग्री

0

0

0

0

0

ECD र कक्षा 1-3 को लागि। चित्र कार्ड, खेलौना, ब्लक, पजल।

Book Corner

पुस्तक कुना

0

0

0

0

0

हरेक कक्षाकोठामा सानो लाइब्रेरी। कथा, कविता, चित्र किताब भएको कुना। संख्या = कति वटा कक्षामा छ।

Availability of Curriculum

पाठ्यक्रमको उपलब्धता

0

0

0

0

0

CDC ले बनाएको राष्ट्रिय पाठ्यक्रम। एकीकृत पाठ्यक्रम = कक्षा 1-3 मा विषय नछुट्टिएको।

Local Curriculum

स्थानीय पाठ्यक्रम

0

0

0

0

0

पालिकाले बनाएको 100 पूर्णाङ्कको स्थानीय विषयको पाठ्यक्रम। जस्तै: रौतहटको स्थानीय पाठ्यक्रम।

Reference Materials

सन्दर्भ सामग्री

0

0

0

0

0

शब्दकोश, एटलस, इन्साइक्लोपिडिया, सहयोगी पुस्तक।

३. Textbook Details & Teaching Practices

नेपाली अर्थ: पाठ्यपुस्तकको विवरण र शिक्षण अभ्यास

• काम: कक्षागत रुपमा विद्यार्थीले कस्तो किताब पाए र कसरी पढाइ भइरहेको छ भन्ने वास्तविक अवस्था इन्ट्री गर्ने। ECD देखि 12 सम्म सबैको भर्नुपर्छ।

फिल्डको नाम

नेपाली अर्थ

कसरी भर्ने र अर्थ

Full New Textbook

पूरा नयाँ पाठ्यपुस्तक

सबै विषयको नयाँ किताब पाएका विद्यार्थी संख्या। जस्तै: कक्षा 5 मा 40 जनाले सबै नयाँ किताब पाए भने 40 लेख्ने।

Partial New Textbook

आंशिक नयाँ पाठ्यपुस्तक

केही विषयको मात्र नयाँ किताब पाएका, बाँकी पुरानो चलाएका विद्यार्थी संख्या।

Used Old Textbook

प्रयोग भइसकेको पुरानो पाठ्यपुस्तक

गत वर्षका दाजु-दिदीले प्रयोग गरेको पुरानै किताब चलाइरहेका विद्यार्थी संख्या।

English Textbook

अंग्रेजी माध्यमको पाठ्यपुस्तक

English Medium स्कूल हो भने English Version किताब पाएका विद्यार्थी संख्या।

Teaching Method

शिक्षण विधि

त्यो कक्षामा कसरी पढाइन्छ छान्ने।

1. Activity Based: क्रियाकलापमा आधारित। ECD-3 सम्म अनिवार्य।

2. Lecture Method: लेक्चर विधि।

3. Group Work: समूह कार्य।

4. Project Based: परियोजना कार्य।

5. Mixed: मिश्रित विधि।

Mother Tongue Practice

मातृभाषामा अभ्यास

Yes/No। कक्षा 1-3 मा नेपाली बाहेक मैथिली, भोजपुरी, थारु, नेवारी जस्ता स्थानीय भाषामा पढाइन्छ? शिक्षा नीतिले भनेको छ।

Local Curriculum

स्थानीय पाठ्यक्रम

Yes/No। त्यो कक्षामा पालिकाले बनाएको 100 अंकको स्थानीय विषय पढाइ हुन्छ?

Book Corner

पुस्तक कुना

Yes/No त्यो कक्षाकोठामा कथा, चित्र किताब भएको सानो पुस्तक कुना बनाइएको छ?

• कक्षा 6-12 मा Select Teaching Method: माथिका 5 वटा विधिमध्ये कुन प्रयोग हुन्छ छान्ने।

• मा.वि. मा Mixed वा Project Based राम्रो मानिन्छ।

• तपाईंको अहिलेको डाटा 0 र No हुनुको गम्भीर असर

• Room Status 0: विद्यालयमा एउटा पनि कोठा नभएको देखाउँछ। भवन अनुदान आउँदैन।

• Textbook 0: एक जना विद्यार्थीले पनि किताब नपाएको देखाउँछ। पाठ्यपुस्तकको पैसा निकासा हुँदैन।

• Teaching Practices सबै 0/No: गुणस्तर मापनमा 0 अंक आउँछ। विद्यालय D ग्रेडमा पर्छ।

• Flash Report गलत: केन्द्रमा तपाईंको विद्यालय बन्द छ कि जस्तो रिपोर्ट जान्छ।

• तुरुन्त के गर्नुपर्छ?

• Room Status: Add गरेर Class Room=8, Pakki=6, Kachhi=2 जस्तै वास्तविक संख्या हाल्नुहोस्। Office, Toilet पनि थप्नुहोस्।

• Textbook: विद्यार्थी संख्याको आधारमा कति सेट किताब आयो लेख्नुहोस्। नआएको भए पालिकामा माग गर्नुहोस्।

• Teaching Practices: कक्षा 1-5 मा Teaching Method = Activity Based छान्नुहोस्। किताब पाएको संख्यामा Full New Textbook भर्नुहोस्। Book Corner छ भने Yes गर्नुहोस्।

यो विवरण मिलाएपछि मात्र विद्यालयको Flash Report बन्छ र सबै अनुदान प्रक्रिया अघि बढ्छ।

E.Geographical Map नेपाली अर्थ: भौगोलिक नक्सा

• परिचय: यो सेक्सनमा विद्यालय रहेको स्थानको GPS Coordinate अर्थात् अक्षांश र देशान्तर राखिन्छ। सरकारले विद्यालयको ठेगाना प्रमाणित गर्न, विपद् जोखिम नक्साङ्कन गर्न, र नजिकको विद्यालय कति टाढा छ भनेर योजना बनाउन यो डाटा प्रयोग गर्छ।

• GPS Coordinate of the site Full Form: GPS = Global Positioning System

• नेपाली अर्थ: विद्यालय रहेको स्थानको जि.पि.एस. निर्देशाङ्क

फिल्डको नाम

नेपाली अर्थ

विस्तृत जानकारी

Longitude

देशान्तर

पृथ्वीको पूर्व-पश्चिम लोकेशन। नेपालको लागि 80 देखि 88 को बीचमा हुन्छ। जस्तै: 85.323960

Latitude

अक्षांश

पृथ्वीको उत्तर-दक्षिण लोकेशन। नेपालको लागि 26 देखि 30 को बीचमा हुन्छ। जस्तै: 27.717245

Lock GIS

जि.आई.एस. लक गर्ने

GIS = Geographic Information System। यो बटन थिचेपछि तपाईंको मोबाइल/कम्प्युटरको GPS ले अहिलेको Location टिप्छ।

• निर्देशनको नेपाली अर्थ र कसरी गर्ने

• "के तपाई अहिले आफ्नो विद्यालयको कार्यकक्षमा हुनुहुन्छ? यदी हुनुहुन्छ भने विद्यालयको Location यकिन गरी Lock GIS थिचेपछी पुन: Location यकिन गरि Save मा थिच्नुहोस्।"

अर्थ: यो काम विद्यालयमै गएर मात्र गर्नुहोस्।

• किन: तपाईं घर वा अन्य ठाउँबाट गर्दा घरको Location सेव हुन्छ र विद्यालयको ठेगाना गलत हुन्छ।

• स्टेप बाइ स्टेप तरिका:

• विद्यालय जानुहोस्: मोबाइल वा ल्यापटप लिएर विद्यालयको कार्यालय वा चौरमा जानुहोस्।

• इन्टरनेट र GPS अन गर्नुहोस्: मोबाइलको Location/GPS अन गर्नुहोस्। इन्टरनेट चलाउनुहोस्।

• EMIS खोल्नुहोस्: School Profile > Geographical Map मा जानुहोस्।

• Lock GIS थिच्नुहोस्: Lock GIS बटन थिच्नुहोस्। 2-3 सेकेन्ड पर्खनुहोस्। Longitude र Latitude को बक्समा आफै नम्बर आउँछ। जस्तै: Longitude = 85.312345, Latitude = 27.701234।

• यकिन गर्नुहोस्: आएको नम्बर Google Map मा राखेर हेर्नुहोस्। ठाउँ मिल्छ कि मिल्दैन जाँच्नुहोस्।

• Save गर्नुहोस्: मिल्यो भने Save बटन थिच्नुहोस्। नमिले फेरि Lock GIS थिच्नुहोस्।

• Caution को अर्थ:

• "विद्यालय बाहिर बसेर यो काम गर्दा विद्यालयको सही LOCATION नआउन सक्छ।"

• तपाईं काठमाडौं बसेर रौतहटको विद्यालयको GPS हाल्नुभयो भने काठमाडौंको Location सेव हुन्छ।

• गलत Location भयो भने विपद्मा राहत आउँदैन, अनुगमनमा समस्या हुन्छ, नक्सामा विद्यालय नै देखिँदैन।

• किन महत्वपूर्ण छ?

• विपद् व्यवस्थापन: बाढी, भूकम्प आउँदा कुन विद्यालय जोखिममा छ भनेर सरकारले यही GPS हेरेर उद्धार टोली पठाउँछ।

• नक्साङ्कन: शिक्षा मन्त्रालयको वेबसाईटमा नेपालका सबै विद्यालयको नक्सा बन्छ। अभिभावकले नजिकको विद्यालय खोज्न सक्छन्।

• अनुदान: दुर्गम ठाउँको विद्यालयलाई थप अनुदान दिन GPS को दूरी हेरिन्छ।

• दोहोरो दर्ता रोक्न: एउटै ठाउँमा 2 वटा विद्यालय दर्ता हुनबाट रोक्छ।

• तपाईंकोमा 0 0 हुनुको अर्थ: अहिलेसम्म विद्यालयको GPS राखिएको छैन। पालिका र केन्द्रको रिपोर्टमा तपाईंको विद्यालयको लोकेशन खाली देखिन्छ।

• तुरुन्त गर्नुहोस्: भोलि नै विद्यालय गएर मोबाइलमा GPS अन गरी Lock GIS थिचेर Save गर्नुहोस्। यो 2 मिनेटको काम हो तर धेरै महत्वपूर्ण छ।

३. Student Record नेपाली अर्थ: विद्यार्थी अभिलेख

• यो मुख्य मेनु हो । यसभित्र ११ वटा उप-मेनु छन्।

मेनु

Full Form

नेपाली अर्थ

विस्तृत काम

a. Student Information

विद्यार्थीको जानकारी

नयाँ भर्ना भएका विद्यार्थीको नाम, जन्म मिति, लिङ्ग, जातजाति, बुबा-आमाको नाम, ठेगाना, सम्पर्क, फोटो, अपाङ्गता भए/नभएको, IEMIS कोड इन्ट्री गर्ने।

b. Scholarship

छात्रवृत्ति

दलित, अपाङ्ग, जेहेन्दार, छात्रा, शहीद परिवार लगायत कुन शीर्षकमा कति रकमको छात्रवृत्ति पायो भन्ने विवरण राख्ने।

c. Attendance

हाजिरी

मासिक रुपमा कति दिन विद्यालय खुल्यो र सम्बन्धित विद्यार्थी कति दिन उपस्थित भयो भन्ने इन्ट्री गर्ने।

d. Update

End of chapter one.